Tên bà là Kisa Gotami, và bà đang ôm con trai mình. Bà đã ôm nó một thời gian. Bà đi từ nhà này sang nhà khác xin thuốc, và những người ra cửa nhìn thứ bà đang ôm rồi hiểu ra trước cả bà, mà không biết nói thế nào. Có người cho bà chút gì đó để bà đi. Cuối cùng có người chỉ bà đến vị thầy đang trú ngoài thị trấn.

Ngài không nói với bà rằng đứa bé đã chết. Ngài nói ngài có thể làm được thuốc, và cần một vị: một hạt cải. Bếp nào ở Ấn Độ cũng có hạt cải. Nhưng nó phải đến từ một gia đình chưa từng có ai qua đời.

Thế là bà quay lại con đường cũ, và lần này bà hỏi một câu khác. Nhà nào cũng có hạt cải. Không nhà nào cho được. Chúng tôi mất cha chồng tôi hồi xuân. Con cả nhà tôi, bốn năm trước. Chị tôi — bà biết chị tôi mà. Bà nghe điều ấy hết cửa này đến cửa khác, suốt cả buổi chiều, cho đến khi những câu trả lời thôi là chướng ngại và trở thành chính điều bà đã đến để tìm.

Đến tối bà hiểu ra điều chưa ai nói với mình. Bà đã tin rằng nỗi đau của mình đặt mình ra ngoài con đường của loài người. Nó lại chính là điều duy nhất đặt bà hoàn toàn vào trong đó.

Ngày nay ta cũng làm y như vậy, chỉ là với ánh sáng đẹp hơn. Ta lướt qua bốn mươi giây đẹp nhất của người khác rồi kết luận rằng chỉ mình ta đang vất vả — rằng hôn nhân của mọi người đều êm ấm, sự nghiệp của mọi người đều thuận, con cái của mọi người đều ổn. Vẫn là con đường ấy. Nhà nào cũng vẫn giấu đi những đám tang của mình; chỉ có điều những cánh cửa nay được chụp ảnh khéo hơn.

Hạt cải chưa bao giờ thành thuốc. Nó vốn không định thành thuốc. Điều nó chữa được không phải nỗi đau mà là nỗi cô đơn chồng lên trên nỗi đau ấy.

Khi quý vị đang khổ, quý vị không bị tách riêng ra. Quý vị đang được nhận vào.

Hãy đau buồn. Nhưng đừng đau buồn một mình thêm nữa.

Tìm hiểu thêm: Từ bi trong thực hành · Mọi sự đều đổi thay